KONUT KREDİLERİ KRİZE NEDEN OLUR MU?

0
1267

2008 2009 küresel ekonomik krizi, ABD de geri ödenemeyen mortgage kredileri yüzünden patlak vermişti. Başlangıçta bu krizin ülke içinde çözümleneceği düşünülürken; küresel bir krize dönüşmüştür. ABD de özellikle orta ölçekli bazı bankalardan yüksek faizlerle alınan konut kredileri, işsiz kalan kişilerin bu kredileri geri ödeyememeleri nedeniyle, ipotekli olan evlerinin satışa konularak bazen ¼ fiyatına bile alıcı bulunamaması sonucunu getirmiştir. Böylece, kriz daha da derinleşmiştir.

Türkiye’de son yıllarda yükselen emlak fiyatları ve konut kredilerinin yaygınlaşması, acaba bir krize neden olabilir mi? Toplam konut kredilerinin GSYH’ya yüzdesine bakıldığında 2001 de %0.2,2010 da ise%6.2 olduğunu görüyoruz. Bu durumda bana göre, Türkiye’de konut kredilerinin ,ABD de olduğu gibi bir mortgage krizine neden olması mümkün değil. Öte yandan; 2010 da İngiltere’de toplam konut kredileri/ GSYH oranı %83.6, ABD de % 71.8 idi. Bu durumda 2008-2009 krizinin 2010 da dahi sürüyor olması normaldi, çünkü bankacılık sektörü, kredilerini tek bir alana, mortgage ‘e plase etmişti.

Türkiye’de yapı ruhsat alımları, konut satışları ve ipotekli satışlarla ilgili tablo aşağıdadır:

 

YAPI RUHSAT ALIMI(BİN) KONUT SATIŞI(BİN) İPOTEKLİ SATIŞ(bin) İPOTEKLİ SATIŞ YÜZDESİ
2013 409 1157 460 %40
2014 585 1165 585 %33.5
2015 423 1289 423 %33.7

 

Kaynak:TÜİK,Tapu Kadastro

Tablodaki veriler TÜİK ‘ten alınmıştır. 2013-2015 döneminde alınan yapı ruhsatlarına göre satışı yapılan konut sayısı 2-3 kat daha fazladır. Buradan, konutta yüksek fiyatlar yüzünden satılamayan veya 2.el konut satışlarının çok fazla olduğu sonucuna ulaşıyorum. Toplam konut satışlarını n 2013 yılında  %40 I,2014 te %33.5 u, 2015 te ise %33.7 si ipotekli satışlarla olmuştur.

Yabancılara satışlar ise,oldukça düşüktür.2013 yılında 12.181 adet,2014 te 18.959,2015 te ie 22.830 adet ev yabancılara satılmıştır. Satışlar daha çok Orta doğu ülkeleri vatandaşlarına yapılmıştır.